
Αυτό το ..αγέρωχο και μεγαλοπρεπές βουνό, που .. υψώνεται καταμεσής του Αιγαίου μας, (η φωτο το..αδικεί λίγο..), έχει το ... περίεργο για Ελληνικό βουνό όνομα.. "Προφήτης Ηλίας" ... Άης-Λιας επί τω λαϊκότερον!. Και φυσικά στην ομώνυμη κορφή του δεσπόζει το εκκλησάκι του Αγίου που ως γνωστόν πήρε τα βουνά.. καταδιωκόμενος από τον βασιλιά Αχαάβ και τη γυναίκα του Ιεζάβελ, το 800 πχ.. Προφήτης ήταν αλλά μετά στο σπήλαιο που έζησε στην κορφή του βουνού, ο θεός τον επισκέφτηκε και από τότε έκανε θάματα και πράματα..Τον πήρε τελικά με πύρινη γλώσσα στους ουρανούς κάποια 20η Ιουλίου που είναι και η γιορτή του.

Τότε λοιπόν σε όλα τα βουνά και στα μικρά εκκλησάκια όπου σχεδόν πάντα υπάρχει και ένας.. Αϊ-Λιάς.. έχουμε λειτουργιά και πανυγήρι. Τα περισσότερα εκκλησάκια είναι πολύ μακριά από αμαξιτούς δρόμους και έτσι ήταν και ο δικός μας Αϊ-Λιάς μέχρι πριν 2 χρόνια, όταν κάποιος ιδιοκτήτης της περιοχής γύρω από την κορφή, αποφάσισε και χωρίς να ρωτήσει κανέναν, άνοιξε ένα κανονικό δρόμο έως το μικρό εκκλησάκι..τάχα μου από σέβας!! Θεός φυλάξει!
Τέλος πάντων η κατάλληξη ήταν να χαθεί μια ωραία παράδοση που ήθελε να ανεβαίνουνε στην κορφή όλοι οι πανηγυριώτες με γαϊδούρια και μουλάρια μαζί με όλα τα συμπράκαλα τα χρειαζούμενα για το ετήσιο πανηγύρι. Ενα υπέροχο αρχαίο μονοπάτι που οδηγούσε αργά και περιστροφικά στη κορφή, έδωσε την θέση του στον χωμάτινο νέο δρόμο, που χαλάει με τις βροχές και δόστου από την αρχή να το ξαναστρώσει ο ιδιοκτήτης..
Όμως είναι αλήθεια οτι τα τελευταία χρόνια, όλο και λιγότεροι είχαν την επιθυμία να δοκιμάσουν τον καθαρό αέρα του Αϊ-Λιά, μια και η γιορτή έπεφτε καταμεσής του καλοκαιριού και ήταν και λιγάκι ...ανηφόρα!! Τώρα με τον δρόμο, όσο είναι στα καλά του πάνε περισσότεροι. Και οχι μόνο πάνε αλλά πάνε και πιο συχνά και με πιο πολλά συμπράκαλα και μεζέδες. Εφιαξαν και το παλιόκελο δίπλα στο εκκλησάκι. Και πάνε και για άλλες γιορτές.. εκτός της .. ορίτζιναλ...
Πάνε οι "χωριανοί" για το "καλό της γης" .. την Πρωτομαγιά, μια που την Πρωτομαγιά την αγνοεί η θρησκεία σαν γιορτή.. Το έθιμο λοιπόν είναι παλιό και έχει να κάνει φυσικά με την εποχή που αρχίζει η καλοκαιρική ξηρασία και είναι η κύρια εποχή των ερώτων για όλα σχεδόν τα πλάσματα της φύσης..
Το σχετικό έθιμο λέει οτι, την παραμονή της πρωτομαγιάς λούζονταν, άλλαζαν, σταματούσαν να γνέθουν και άναβαν το καντήλι. Πρωί- πρωί οι νοικοκυρές έκοβαν ευλύγιστες βέργες και αγριολούλουδα, έπλεκαν και κρέμαγαν πάνω από την κύρια είσοδο του σπιτιού το Μαγιάτικο στεφάνι. Νύχτα ακόμη πριν φέξει η μέρα, δάγκωναν σκόρδο για το μάτι και για να αποκρούσουν τις κακές διαθέσεις που στρέφονταν εναντίον τους. .Δεν έπρεπε να ακούσουν ούτε πουλιά να κελαϊδούν..ούτε γαϊδάρους να γκαρίζουν!!
Οι ενήλικες έτρωγαν καλά το πρωί και είχαν μεγάλο φόβο μην ακούσουν λάλημα τρυγονιού. (Είναι και η μεγάλη Εαρινή αποδημία προς βορράν των μεταναστευτικών πουλιών αυτές ακριβώς τις μέρες). Εάν άκουγαν να κελαϊδεί τρυγόνα τότε έτρεχαν να δουν το κλαδί που καθόταν το πουλί. Εάν το κλαδί ήταν χλωρό, τότε πάει καλά, εάν όμως το κλαδί ήταν ξερό τότε .. κακά τα μαντάτα... Οι γυναίκες δεν ήθελαν να ακούσουν τον γάϊδαρο, γιατί το γκάρισμά του τον Μάη είναι ξεδιάντροπο κάλεσμα ερωτικού συντρόφου.... Τα παιδιά δεν έπρεπε νακούσουν τον κούκο, δηλώνοντας έτσι την αποστροφή τους για την ζωή του κούκου. Ο κούκος είναι ακραία μοναχικός, φωλιά δεν φτιάχνει, τα αυγά του τα γεννάει σε φωλιές άλλων πουλιών και τα παιδιά του τα μεγαλώνουν άλλα πουλιά.
Ενήλικες και παιδιά για να προστατεύονται όλο το χρόνο από τα φίδια, τη Πρωτομαγιά δεν έμπαιναν για δουλειές στα χωράφια και ευκαιρίας δοθείσας έλεγαν το ξόρκι εναντίον των φιδιών:
"Σήμερα Πρωτομαγιά
Βγαίνουν τα φίδια απ΄ τη φωλιά
Ούτε ήλιος να τα δει
Ούτε μπροστά μου να φανεί."
Κατά τις οχτώ το πρωί οι κοπέλες οι ανύπανδρες, έφηβες και μεγαλύτερες μαζεύονταν σ΄ ένα σπίτι και το στόλιζαν με λουλούδια και πρασινάδες. Μια κοπέλα έπαιρνε ένα κανάτι γεμάτο νερό, μια άλλη ένα σκαλιστήρι, δύο τρεις άλλες, καλάθια για τα φιλέματα και όλη η παρέα μαζί με τους ενήλικες ανεβαίνουν στον Αϊ-Λιά για την καθιερωμένη λειτουργία και τραπέζωμα. Εκεί πρώτα- πρώτα έπρεπε η κοπέλλα με το σκαλιστήρι να σκάψει λίγο το χώμα, η άλλη να το βρέχει σιγά-σιγά και όλοι μαζί να τραγουδούν:
"Ρίγανη και λιγιργιά
γλήγορα στον αι-λιά
κι Αι Λιας στον ουρανό
για να βρέξ΄ θεός νερό
για τα στάρια τα κριθάρια
του θεού τα παρασπόρια
αυλάκι αυλάκι το νερό
να το γέννημα σωρό
γούρνες γούρνες το νερό
κούπες κούπες το κρασί
πιπεριά με το τσαπί
να στομώνει το νερό."
Εχθές Πρωτομαγιά, ο ήλιος μας έκανε το χατήρι του έθιμου και δεν βγήκε.. Και οχι μόνο αυτό..Αλλά και κατά τις 11 έπιασε και ένα πολύ ψιλό βροχόνερο, επιβεβαιώνοντας.. για άλλη μια φορά την απεριόριστη... δύναμη των εθίμων.. όταν
τηρούνται βεβαίως-βεβαίως.... Συνήθως από κει πάνω η θέα ολόγυρα του Αιγαίου είναι κάτι πέρα από καθε περιγραφή, το ξέρω καλά μια και ανεβαίνω συχνά με τα σκυλιά μου για βόλτα.. Εχθές δεν έβλεπες τίποτα πέρα από λίγες εκατοντάδες μέτρα. Και αργότερα, όταν άρχισαν να αραιώνουν οι "χωριανοί", έπεσε και ένα πούσι που έκανε όλο το σκηνικό καλά-καλά...βουκολικό!!
Όμως τα αρνιά ψήθηκαν, η τσαμπούνα έπαιξε ταράζοντας την αμόλυντη ακόμη ησυχία της κορυφογραμμής και το κρασάκι μας το ήπιαμε..
Κι από χρόνου νάμαστε καλά!